Thật khó để bỏ qua cơ hội được thưởng thức những loại chocolate thơm ngon từ những quốc gia nổi tiếng như Bỉ, Thụy Sỹ, Pháp,… Nhưng ít người tiêu dùng biết rằng, 100% hạt ca cao (nguyên liệu chế biến chocolate) đều do những người nông dân nghèo ở các khu vực châu Phi, Nam Mỹ và Đông Nam Á làm ra. Đã có một thời (và đến nay vẫn còn ở nhiều nơi), hạt ca cao được làm ra do sự bóc lột sức lao động của người dân nghèo với giá rẻ mạt, tiền bán hạt ca cao phần lớn rơi vào tay một nhóm đối tượng thân chính phủ ở các quốc gia sản xuất.

Khi cây ca cao bắt đầu trồng ở Việt Nam hơn 10 năm trước, đa số hộ dân trồng loại cây này là người nghèo, người dân tộc thiểu sổ ở vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa. Thiếu kiến thức trồng trọt, giá bán bấp bênh nên cuộc sống người trồng ca cao gặp nhiều khó khăn. Ở Tây Nguyên, sau nhiều năm trồng loại cây này, người dân đã bắt đầu chặt bỏ để quay lại với cây điều, cây cà phê hay những hộ khá hơn thì chuyển sang trồng hồ tiêu.

Vì sao giá chocolate đắt đỏ, nhu cầu ca cao để chế biến chocolate được đánh giá là thiếu trong vài chục năm nữa nhưng người trồng ra hạt ca vẫn gặp khó khăn? Đó là do sự phân phối thu nhập trong chuỗi giá trị ca cao-chocolate không đồng đều, không bền vững.
Với những bất cập đó, người tiêu dùng ở nhiều quốc gia phát triển đòi hỏi các nhà sản xuất phải công bằng hơn trong giao dịch với nông dân trồng ca cao, cụ thể nhất là thông qua những chương trình chứng nhận ca cao với mong muốn người dân, cộng đồng và môi trường nhận được nhiều hơn từ những gì họ đóng góp.

Chứng nhận UTZ là một trong những chương trình chứng nhận bền vững lớn nhất thế giới cho cà phê, ca cao và chè. Khi một sản phẩm ca cao được cấp chứng nhận UTZ thì nó có ý nghĩa rằng người sử dụng ca cao sẽ biết chính xác sản phẩm đó xuất phát từ đâu và biết sản phẩm này đã được sản xuất có trách nhiệm. Người sản xuất đã sử dụng các loại hóa chất nông nghiệp một cách hợp lý, nông dân và gia đình họ có nhà ở thích hợp, được chăm sóc sức khoẻ, được đi học và được đào tạo, cũng như các quyền lao động của họ được bảo vệ, được trang bị những kiến thức canh tác ca cao chuyên nghiệp và các biện pháp marketing, qua đó họ có thể tiếp cận thị trường tốt hơn và phát triển quan hệ tốt hơn với khách hàng của mình, khách hàng tin tưởng rằng ca cao đó được trồng theo phương thức bền vững. Các hãng sản xuất chocolate cũng chứng minh được với người tiêu dùng rằng nguyên liệu ca cao do mình sử dụng đã được trồng một cách có trách nhiệm, có thể tạo ra sự tin tưởng và uy tín.

Từ năm 2009, một loạt các nhà sản xuất chocolate lớn trên thế giới như Mars Incorporated, Nestle, Heinz đã bắt đầu xây dựng lộ trình sử dụng ca cao chứng nhận cho các sản phẩm của mình.


Tại Việt Nam, tổ chức Helvetas (một tổ chức phát triển có trụ sở tại Thụy Sỹ) đã triển khai dự án “Phát triển ca cao có chứng nhận tại Việt Nam” nhằm góp phần nâng cao đời sống của cộng đồng nông thôn các tỉnh phía Nam Việt Nam thông qua việc cải thiện các điều kiện về xã hội, kinh tế và môi trường trong sản xuất nông nghiệp.

Mục tiêu của dự án là xây dựng được một chuỗi giá trị chứng nhận (Ca cao hữu cơ, UTZ và thương mại công bằng) hiệu quả và bền vững, ngày càng có nhiều nông dân tham gia, nâng cao thu nhập và đa dạng hóa sản xuất.

Đến nay, chương trình đã giúp nông dân tại Bến Tre, Tiền Giang lấy được chứng nhận UTZ cho cây ca cao (có thể lấy chứng nhận hữu cơ (Organica) và Thương mại công bằng (Fair Trade) khi thị trường yêu cầu). Và công ty mà Organica lấy hàng ca cao để bán được hình thành từ những nông dân trong chương trình đó.

Khi mua bột ca cao có chứng nhận UTZ nói chung và mua qua hệ thống Organica nói riêng, chúng tôi hi vọng quý khách hiểu rằng mình đang mua những sản phẩm thân thiện với môi trường, với cộng đồng. Mua sản phẩm chứng nhận UTZ cũng đồng nghĩa với việc quý khách đang giúp những người nông dân làm nông nghiệp có trách nhiệm vì mục tiêu một chuỗi giá trị ca cao công bằng hơn.